Архив сайта
Сентябрь 2020 (25)
Август 2020 (33)
Июль 2020 (32)
Июнь 2020 (34)
Май 2020 (35)
Апрель 2020 (31)
Календарь
«    Сентябрь 2020    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
ГОЛОСОВАНИЕ НА САЙТЕ
Какая страна, на Ваш взгляд, примет больше беженцев-черкесов из Сирии?
Российская Федерация
Соединенные Штаты Америки
Ни та, ни другая
СМС-помощь


Аслан Шаззо на сервере Стихи.ру


Tüm dünyaya dağılmış Çerkesler internette giderek daha aktif davranıyorlar. Şimdi Rusya'da, aktivistler tek bir isim altında birleşme girişimi öneriyorlar.

Rusya'da, Kendinize Çerkes Demek Her Zaman Politiktir, – Andzor Kabard





























Karaçay-Çerkesya, Rusya’nın Kuzey Kafkasya bölgesinde bir cumhuriyettir. Geçtiğimiz ay, aktivistler cumhuriyetin başkentinde ''Çerkes Aktivistleri Koordinasyon Konseyi'' isminde yeni bir örgüt kurulduğunu duyurdular.

Her yıl, 21 Mayıs'ta Çerkesler Kafkas Savaşlarında ölenlerin anısına yürüyüş düzenliyorlar. / Nauruz Aguey

Çerkessk'teki toplantının önceliklerinden biride, Çerkes halkını dört farklı gruba yapay olarak bölen Adıgey, Kabardey, Şapsığ ve Çerkes etnik terimlerin kullanılmasını ortadan kaldırma kampanyası yapmaktı. Aktivistler için bu durum, Sovyet döneminden “ulus inşasına” dayanan bir anakronizmdir.

Çerkesler uzun zamandır, önemli ekonomik ve politik potansiyeli olan geniş bir ağa sahip uluslararası bir etnik topluluk olmuştur. Ancak kanuna göre (de jure), Rusya'da Çerkes ismi sadece Karaçay-Çerkesya'da yaşayan Çerkesleri ifade etmek için kullanılıyor.

Çerkes toplumunun aktif kısmının bu potansiyeli yeni ve birleşik bir ulus olarak kullanıp kullanamayacağı, kuruluş fikirlerinin ne kadar çekici olduğuna ve bunların kucaklayacağı siyasi ve ekonomik yöntemlere bağlı olacaktır.

Bu sadece bir isimden daha fazlası

Çerkeslerin dünya tarihinin parçası olduğu binlerce yıl boyunca, onlarla iletişim kuran kişiler tarafından birçok isim verildi: Zighler, Kasoglar, Petigoriler. Ancak “Çerkes” ismi 13. yüzyıldan beri çeşitli halkların yazılı geleneklerinde kullanılmıştır. 15. yüzyılda, Memluk-Burci hanedanı ve Mısır-Suriye İmparatorluğu da bu terimi kullandı. 17. yüzyıla gelindiğinde, “Çerkes” kelimesi tüm dünyadaki insanlar ve ülkelerde eşanlamlı hale geldi. Ve bugün Rusça konuşanlar için de öyle.

Günümüz Rusya'sında, Adıgeler, Kabardey-Balkarya, Karaçay-Çerkesya ve Adigey'de yaşayan Kabardey, Çerkes ve Adıgeylere ayrılmıştır./ Nauruz Aguey

1920'lerde, Sovyetler Birliği'nin kurulmasından sonra Sovyet yetkilileri, Çerkes yerleşim bölgeleri temelinde yeni etnik köken yaratma politikasını kabul etti. Bu topluluklar, Rusya’nın 18. ve 19. yüzyıllarda Kuzey Kafkasya’daki savaşların sona ermesini izleyen etnik temizlik nedeniyle dağılmıştı. Sovyetler, kalan Çerkesleri sembolik ve idari olarak bölmeye teşebbüs etti ve zamanla yaratılan etnik isimlendirme sistemi bugün hala Moskova’nın amaçlarına hizmet ediyor.

Moskova’nın mantığı açıktır: Bir halkın adı her zaman sadece bir addan daha fazla olmalıdır. İsim, hak ve sorumlulukları kapsar; onurunun ilanı, miras, prestij ve gelecek için bir plan.

1864’te Çerkesya’nın ortadan kaldırılmasından ve Sovyet döneminde istila edildiğinin kasıtlı kayıtsızlığından sonra bile, Batı Kafkasya’daki bu zorlu rakibinin gölgesi bugün hala Rusya’nın güney bölgelerini etkiliyor. Ve Moskova tarafından kontrolünün meşruiyet konusu hala açık.

Ancak beğensek de beğenmesek de, Rusya’nın Kafkasya’da Çerkesya’nın haritadan “çıkarılmasına” sebep olan savaşı halen Rus-Çerkes ilişkilerinin merkezinde yer alıyor. Trajedinin hatıraları ve sonuçlarının yeniden değerlendirmeye açık olmayan çıktılarının yol açtığı derin kızgınlık, günümüzde Çerkes kimliğinin merkezi bir unsurudur.

Çerkes faktörünün etkisiz hale getirilmesi ve bölgede “etnik dengenin” korunması, Çerkeslerin anavatanlarındaki “genel etnik temizlik” sonucu, Rusya’nın, “Çerkes meselesi” politikası olmuştur. Mevcut yönetim altında değişebileceğini önerecek hiçbir şey yok. “Çerkes” kelimesi içgüdüsel olarak bir tehdit olarak görülmektedir. İmparatorluğun bu ismi taşıyanlara karşı kazandığı zaferin bedeli çok ağır oldu.

Bu yüzden bugün Rusya’da, birileri kendilerine Çerkes diyorsa, fakat Karaçay-Çerkesya’da yaşamıyorlarsa, siyasetle ilgileri olmasa dahi politik bir açıklama yapıyorlar demektir.

Literatür içinde bir ek yasalaştırma

Çerkes ulusal hareketinin bugünün Rusya'sındaki politik bir faktör olarak canlanması, İlk Uluslararası Çerkes Kongresi'nin Mayıs 1991'de Kabardey-Balkar'ın başkenti Nalçik'te yaklaşık 30 yıl önce toplanmasıyla başladı. Bu, önemli bir olaydı. Bu, dünyanın dört bir yanına dağılmış, sürgün edilmiş olan insanlar için yenilenmiş birleşik bir yapının başlangıcını vaat etti. Bugün, Çerkeslerin% 90'ı gerçek vatanlarının dışında yaşıyor.

Kongre, Türkiye, Suriye, Ürdün, Almanya, ABD, Yugoslavya ve İsrail'den delegelerin yanı sıra Sovyetler Birliği'nin çeşitli bölgelerinden - Moskova, Krasnodar ve Stavropol Kray, Adıgey, Karaçay-Çerkesya ve Kabardey-Balkar - delegeleride bir araya getirdi. Konferans delegeleri, diğer şeylerin yanı sıra, yüzyıllarca “Çerkesler” (Cherkessı) olarak bilinen isimlerini de canlandırmaya karar verdiler.

Kongreye katılanlar, konunun ilke olarak çözüldüğüne inanmış olsalarda, Adıgey ve Kabardey-Balkar hükümetini temsil eden delegeler Moskova'nın kendilerine zorla uyguladığı etnik terimi reddetmek için oy kullanan delegelerden oluşuyordu, bu da olayların göründüğü gibi olmadığını göstermiştir.

Başlangıçta, 1990'larda, kongre Dünya Çerkes Birliği (DÇB) adı altında kuruldu ve Çerkes ulusal hareketi için yeni bir gündem yaratma konusunda aktif olarak çalışıyordu. Bugün, benim görüşüme göre, Rus propaganda makinesinin sadece bir parçası haline gelmiştir. Ancak o zamanlar kongre (DÇB), Rus hükümetine kendilerini tanımlamak için resmi tek bir adın iadesi talepleri de dahil olmak üzere her düzeyde sayısız teklif iletti.

İnanç sembolü

1997’de, DÇB’nin girişimi üzerine Temsil Edilmeyen Milletler ve Halklar Organizasyonu (UNPO) Genel Sekreteri Michael van Walt van Praag, Rusya Federasyonu Konsey Başkanı Egor Stroyev’e yazdı ve Rusya’dan sadece 1864 Çerkes Soykırımı’nın tanınmasını değil, aynı zamanda Çerkesleri sürgündeki bir halk olarak tanımak ve geri dönüşleri için makul koşullar yaratmayı da talep etti. Van Walt van Praag’ın özeti, aşağıdaki talepleri içeriyordu:

“Halen Karaçay-Çerkesya'da Çerkesler, Kabardey-Balkar'da Kabardeyler, Adıgey'de Adıgeyler ve Krasnodar Kray'da Şapsığ'ların yanı sıra, Rusya Federasyonu ve dışında yaşayan etnik Çerkesler (Adıgeler) olarak bilinen halkı tek bir isimle tanımak gerek. Ayrıca geleneksel olarak kendilerini Adıge olarak niteleyen tüm Çerkesler'in (Adıgeler) ortak bir dili, kültürü, görgü kuralı ve en önemlisi tek bir destanı olan Nart Destanı'nı paylaşmaları nedeniyle başkaları tarafından Çerkes olarak kabul edilirler”.

UNPO belgesindeki, Çerkes milliyetçiliği inancının pratik olarak tanımlanması ilginçtir: Vatandaşlıkları, inançları veya ikamet ettikleri ülke ne olursa olsun, kendilerini Çerkes olarak kabul eden her erkek ve kadın arasındaki çözülemez manevi derin keskin bir bağdır. Er ya da geç, sürgün halkının anavatanlarıyla yeniden birleşmesine yol açacak olan bağlantılardır, çünkü Çerkesler hiçbir zaman zorla sürülmelerini kalıcı olarak görmeyeceklerdir. Böyle bir durumu kabul etmek, bir insanın Çerkes toplumundan yaşam boyu dışlanması anlamına gelebilir.

İnsanlara Moskova makamlarıyla tüm yazışma aşamalarını hatırlatmanın bir anlamı yok: Neredeyse hiç pratik bir etkisi olmadı. Ve DÇB'nin başlatılan, belirsiz ve kitlelere ilgisiz kalmasıyla anlamsız bir ritüele dönüşen çalışmasıyla sonuçlanan başarı eksikliği, Rus hükümetinin nihayetinde çok az sıkıntıyla işbirliği yapmasına izin verdi.

Bağlantı

Hiç kimse olayların bu şekliyle ne kadar sürdüğünü söyleyemez, fakat sonunda Çerkes milliyetçileri Amerikan teknolojisi ile kurtarıldı. Ve halihazırdaki acı verici tablo, internetin hızla yayılması ve Rusya’nın 2014 Soçi Kış Olimpiyatları’nı kazanmasındaki başarısını kökten değiştirerek bu yeni neslin yükselişine denk geldi.

Soçi'de 2014 Kış Olimpiyatları için kapanış töreni. / Utrecht Robin.

2000'li yıllarda Çerkes gençliği, aralarında orman yangını gibi yayılan internetin sunduğu olanaklarla tam erişime sahipti. Önce internet forumları, sonra da sosyal medya grupları, insanlarla tanışmaya ve yeni bir Çerkes milliyetçi neslinin çekirdeğini oluşturmak için fikir alışverişinde bulunmaya odaklandı.

150 yıldan beri ilk kez, dünyadaki düzinelerce ülkede, ancak daha çok Türkiye ve Rusya'da yaşayan insanlar, aniden doğrudan temas kurma fırsatına sahiplerdi ve pozisyonlarını koordine edebildiler, Türk ve Rus makamlarının cebindeki profesyonel Çerkeslerin arabuluculuğu olmadan ortak hareketlerini birlikte planlayabildiler. 2000'li ve 2010'lu yıllarda ortaya çıkan Çerkes aktivistlerinin çoğunluğu internet savaşları okulunda eğitildi. Geride kalan tek şey etrafta örgütlenecek bir gündem bulmaktı. Ve bu kısa bir süre sonra ortaya çıktı. Rusya, Soçi 2014 Kış Olimpiyatları'na ev sahipliği yapmayı seçtiğinde, bu fırsat onlara bizzat Rusya'nın kendisi tarafından sunulmuş oldu.

Karadeniz'in Soçi kenti, Çerkes tarihinde özel bir yere sahiptir. Bağımsız Çerkes Konfederasyonu Parlamentosu olan “Büyük Bağımsızlık Meclis”ine ev sahipliği yapmıştı (1861'de). Kafkas-Rus Savaşı'nın son muharebeleri burada gerçekleşti. Şehrin ünlü plajlarının tamamı binlerce insanın ortak kaderi paylaştığı büyük bir mezarlık. Bu insanlar bu kıyılara Rus birlikleri tarafından yığıldı ve Osmanlı Devleti'ne sürülmeyi beklerken orada öldüler. Dağlarda Büyük Dük Mihail Romanov, 1864'te zafer töreniyle Çerkeslerin yıkımının ve Kafkasya'nın sömürgeleştirilmesinin doruk noktasını kutladı.

Soçi Olimpiyat Oyunlarının, bu anmaların 150. yıldönümü ile aynı zamana denk gelmesi planlanıyordu, fakat daha sonra ortaya çıktığı gibi, etkinlik için planlanan özel bir Çerkes bileşeni yoktu. Her şey, Çerkes halkını kendi tarihinden kapsamlı bir şekilde silme girişimi olarak görünüyordu. Ancak bunun tam tersi sonuçlandı.

“Ben bir Çerkes'im, ya sen?”

2007’de Guatemala'dan Olimpiyatların yapılacağı yeri belirten haberler gelmeye başlayınca internette buna anında tepki verildi. İlk başta kimse bu konuda ne yapacağını bilmiyordu, ama çok geçmeden bir protesto eylemi düzenlendi. Rus İmparatorluğu’nun Çerkes halkına uyguladığı soykırımın tanınması talep edildi. 1990'lı yıllarda gök gürültüsü gibi ses çıkaran, ancak 2000'li yıllarda giderek daha sessiz hale gelen bu talep uluslararası basına yayıldı.

Bu olaylar Çerkes toplumunda entegrasyon sürecine yeni bir ivme kazandırdı ve en aktif insanları harekete geçirdi. Ayrıca, 2010 Rusya nüfus sayımına giden bir kampanyayla aynı zamana denk geldiler. İnternet, tanıtım ve destekçiler için fırsatlar sağladı, aktivistlerin koordine edilmesinin yanı sıra diğer ülkelerdeki çabalarda sonuna kadar kullanıldı.

Bu iki konu da daha sonra manşetlerden düştü. Suriye dünyanın en büyük Çerkes diasporasından birine ev sahipliği yapan ülkelerden biri olduğu için Çerkes toplumunun dikkati Suriye’den kendi insanlarının tahliye edilmesine yardım etmeye yöneldi. Sosyal medya aracılığıyla koordine edilen özel bağışçıların çabaları sayesinde, yaklaşık 2.000 Suriyeli Çerkes, işçi göçmenler olarak da olsa, eski vatanlarına geri döndüler ve aslen Adıgey ve Kabardey-Balkar'a tahsis edilen kotalarla sınırlandırıldılar.

Bu trajedi, Çerkes geri dönüşü konusunun Moskova ile birlikte büyümesine olanak sağladı, ancak 2012'de, Rusya'nın görüşmelere ilgi duymadığı çoktan belliydi. Mevcut Rus hükümeti ile yapıcı bir diyalog kurmanın boş bir umut olduğu kanıtlandı.

Daha sonra, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ile yazışmalarda, bir sorun ortaya çıktı: Suriyeli Çerkesler Rusya'da hiçbir yerde resmen Çerkes olarak muamele görmediler. Bu durum, Rusya Çerkeslerine kendi durumlarını hatırlatan haklarını aramalarını zorlaştırdı.

Nalçik'te 21 Mayıs 2018’de yapılan bir anı yürüyüşü. Dövizler Çerkes sub-etnik topluluklarının isimlerini taşıyor. / Nauruz Aguey.

Bugün, Çerkes etnik kimliğini tek bir Rus dili teriminde birleştirmek için yeni bir kampanya başlatıldı. 2020 Rusya ulusal nüfus sayımına kadar sosyal medyada kullanılmak üzere ve bu konuya yönelik yeni bir etiket, #Benbirçerkesimyasen (#ImACirassianAreYou ,#яЧеркесАты) uygun görüldü. Bugünün teknolojisi ve kaynakları ile hedef kitleye dokuz yıl öncesinden çok daha kolay ulaşıyor, her şeyden farklı olarak akıllı telefonların yaygın kullanımı bu konuda çok yardımcı oldu.

Bir çok şeyin, interneti yeni kullanmaya başlayan insanlar için , eski neslin mensupları için ve SSCB'deki yaşamı bilen, bugünkü Çerkes ulusal söylemi hakkında çok az fikri olan insanlar için internet gazilerinin (!) yıllardır bildiği birçok şeyin tekrar edilmesi gerekiyor. Fakat aynı zamanda, Rusya'daki her Çerkes ailesi şimdi bu sorunların farkında.

Milliyetçilik için umutlar

Boston Üniversitesi'nden Profesör Liah Greenfeld (milliyetçilikte önde gelen bir uzman), Milliyetçilik eserinde şunu yazdı. Moderniteye Beş Yol, “Milliyetçilik bugünün dünyasının temelidir… Dünyamızı olduğu gibi yaratan milliyetçilik… Milliyetçilik modernitenin tanımlayıcı prensibidir”.

“Çerkes milliyetçileri” teriminin neden ve hangi bağlamda ortaya çıktığını açıklamaktan kaçınmak için bu alıntıyı örnek verdim. Bir ulusun yaratılması veya yeniden inşasına katılan insanlar her yerde milliyetçi olarak tanımlanır. Bir ulus fikrinin milliyetçi söylem dışında bir anlamı yoktur. Ve siyasi bir millet olmadan, modern bir demokratik toplum inşa etmek mümkün değildir.

Çerkes toplumunun içinde bulunduğu kriz, ya tamamen yıkımıyla ya da yenilikçi bir buluşla çözülebilir. Günümüzde isteksiz aydınlar bilinmeyen yerlerde faaliyet göstermeye zorlanıyorlar. Ve buna benzer bir örnekleri yok. Ne Yahudi, Ermeni, İrlanda ne de Tibet deneyimi burada doğrudan model olarak kullanılamaz, ancak Çin ekonomisinin yükselişinde denizaşırı ülkelerdeki Çinlilerin rolü olduğu gibi hepsi de incelenmeye değer.

Acılı ve zavallı bir varoluştan sonra tamamen öngörülebilir, güvenilir ve cahilce bir kaybolmanın alternatifi, bilinmeyene ve deneyimlere doğru bir hareket olmalıdır.

Not: Bu makale www.opendemocracy.net sayfasında yayınlanmıştır.

Çeviri: Nesibe Evcin

cherkessia.net

 (голосов: 0)
Опубликовал admin, 14-09-2020, 17:18. Просмотров: 141
Другие новости по теме:
Çerkes Kongresi: Çerkesya tek çıkış yolu
Çerkesya Yurtseverleri Açıklaması
DÇB'den Nüfus Sayımı İçin Adıge Xaseler ...
Çerkesler Özerkliklerini Geri İstiyor
Karaçay-Çerkesya’daki Fral Şebzuhov Cinayeti Hakkında A ...