Архив сайта
Октябрь 2017 (11)
Сентябрь 2017 (26)
Август 2017 (45)
Июль 2017 (42)
Июнь 2017 (68)
Май 2017 (66)
Календарь
«    Ноябрь 2017    »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
ГОЛОСОВАНИЕ НА САЙТЕ
Какая страна, на Ваш взгляд, примет больше беженцев-черкесов из Сирии?
Российская Федерация
Соединенные Штаты Америки
Ни та, ни другая
СМС-помощь


Аслан Шаззо на сервере Стихи.ру


Rusya Federasyonundaki Adigeler, Adige yazi dilinin Kiril alfabesi ile olmasi gerektigini belirtiyorlar. Regnum Informasyon Ajansi ,Adigey Cumhuriyeti Beseri Bilimler Enstitusu Direktoru Batirbiy Bersirova atifta bulunarak; Turkiyedeki Cerkes diasporasinin da buna ikna oldugunu belirtti. Yukarıdaki iki referansa dayanarak web sitesi “Milli Aksan” (Natsionalniy Aktsent), ayni netlikle durumu vurguluyor.

Rusya ve Türkiye Adigelerine Kiril alfabesiyle kendi dilini ogrenme vaadinin arkasinda ne yatiyor“Milli Aksan” da cikan yazi; Milli dilin gelistirilmesi ve korunmasi sorununun, Istanbuldaki konferansta ele alindigini belirtti. Rusyali bilim adamlarina gore, Turkiyede yasayan Adigeler Latinle okuyup yaziyorlar, fakat Adige yazi dilinin temeli kiril alfabesi ile atilmistir. Bu baglamda ortak alfabenin kabulu sorunu ele alinmistir.

Fakat, Rusya Adigeleri ve Cerkes diasporasinin butun bu “cozum”lerinden once , Rusya Federasyonu Parlamentosu, milli bilim adamlari ve toplumun elestirilerine bakmaksizin, “Rusya Federasyonu halklarinin hepsinin sadece kiril kullanma zorunlulugu” yasasini kabul etti. Bu yuzden resmi bilim temsilcisi olarak Turkiyeli hemsehrilerine gonderilen Adigey Beseri Bilimler Enstitusu direktoru Birsir Batirbiy, RF nin dil yasasina karsi cikamazdi.

Bu yuzden konferansta; “ Kiril, anadilin ogrenilmesinde yazida iletisimde temel olmalidir. Bunu saglamazsak diasporayla aramizin dahada acilacagi” gorusunu vurguladi (Birsir Batirbiy).

“Linguistler, ozellikle Kiril Alfabesinin Adigece deki butun sesleri verebildigini belirtiyorlar.Duzce kentinde bu alfabe kullanilarak egitim veriliyor. Bu yuzden Turkiyedeki Adige aktivistler, Rusyadan gelen bilim adamlariyla ayni fikirdeler.”

Turkiye kenti Erciyes’te Adige dili ogretmeni Albek Abazov’un reaksiyonunu soyle yaziyor “Milli Aksan”: “Anavatandaki Adigeler yazi kulturlerini Kiril alfabesi temelinde kurdular. Saniyorum bizim bu yolda kararli olmamiz gerekiyor. Latin alfabesini devreye sokma cabalari bilimsel temel tasimiyor.”

Ancak, Rus alfabesine itirazlar, sadece yurt disinda degil, Adigeyde de var. Oncelikle soylemek gerekirse, bir sesin tam karsiligini vermiyor. Bircok ses iki harfle,bazilari uc, hatta bes isaretle olusturulan ses bile var.Bunun yaninda , butun seslerin harfsel karsiligi yok. Okuma esnasinda harfi takip eden isarete gore sesi (karakter kombinasyonu) tahmin etmek gerekiyor.

İkincisi, Kiril alfabesinin sadece Rusya Federasyonu halklarının dilleri icin degil, hatta Rus dili icin bile uygun olmadigidir, ve buna inanmak icin yeteri kadar sebep vardir. Belki de Kiril Sovyetler Birliginin birkac yuzyil olmasa da en azindan bir yuzyillik geri kalmisliginin sebebidir. Simdi ayni sey Rusya Federasyonu icin gecerlidir. Kiril’in verdigi en temel zararlardan biri; bu alfabe temelinde hizli okuma tekniginin gelistirilememesidir.

Konunun diger bir yonu de Adigeler (Çerkesler) icin Latin’in de uygun olmadigidir. Ve hatta Kiril’e kiyasla bile daha uygunsuz oldugudur. Kirilde 33 harf varsa , Latinde (Ingilizce varyanti) 26 dir. Bu nedenle, Ruslan Daur’un –klan simgeleri ve antik yazilar temelindeki harika ama umutsuz projeleri de ortaya cikabiliyor.

Ozetle, tarihsel vatanlarinda yasayan Adigeler ileDiaspora Adigelerin dillerinin UNESCO’nun yokolmakta olan diller listesinde yer almasi icin hersey yapilmistir. Bu, Ruslarin Adigeler (Cerkesler) uzerine uyguladigi soykirimin sonuclarinin emin adimlarla devam ettigine guzel bir ornektir.

Natpress , ” nazaccent.ru” dan yararlanmistir.

Ceviri: Natpress
 (голосов: 1)
Опубликовал admin, 29-04-2015, 15:45. Просмотров: 2167
Другие новости по теме:
Gecmisimizi ve kurumlarimizi inkar eden “Latin dayatmaciligi” ....…Bulent J ...
Cerkes toplumsal mucadelecilerinin gozaltina alinmalarina dair
Bir Grup Suriye Cerkesi Krasnodar havaalanindan Turkiyeye geri gonderildi
Diaspora'dan Adigey'e yatirimi dusunen isadamlarina gecikmis tavsiyeler
Bolunmenin ilk adimi. Iki Maykop Adige Khase’si…. - Bulent Jane